Mở sàn giao dịch, thịt heo có rẻ hơn?

TP HCM là thị trường tiêu thụ nhiều thịt heo nhất cả nước với khoảng 9.500 con/ngày thường và 10.000 con/ngày cuối tuần, quy mô thị trường lên tới hơn 500 triệu USD/năm. Tuy vậy, thị trường thịt heo của TP HCM vẫn tồn tại nhiều hạn chế.

Minh bạch hóa thị trường thịt heo

Theo số liệu từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) TP HCM, mỗi ngày vẫn còn 3.000 con heo chưa được kiểm soát chặt chẽ về nguồn gốc, dẫn đến thịt heo lưu thông trên thị trường không đồng bộ về chất lượng, quy cách, tiêu chuẩn.

Tình trạng giết mổ còn thủ công, không bảo đảm vệ sinh dịch tễ, vệ sinh an toàn thực phẩm. Phương thức kinh doanh đơn giản, do các thương lái chi phối thị trường lẫn giá cả, dẫn đến người chăn nuôi và tiêu dùng thường bị yếu thế. Ngoài ra, các thông tin thị trường không minh bạch nên công tác định hướng chăn nuôi, quản lý và điều tiết thị trường bị động, gặp nhiều khó khăn.

Kỳ vọng đột phá

Ông Nguyễn Ngọc Hòa - nguyên Phó Giám đốc Sở Công Thương, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TP HCM - đánh giá việc Sở Công Thương hợp tác với Sàn Giao dịch hàng hóa Việt Nam triển khai sàn giao dịch thịt heo sẽ mang lại nhiều lợi ích như: hạn chế tầng lớp trung gian, tạo cơ hội cho cơ quan quản lý nhà nước điều tiết cung cầu, bắt nhịp với xu thế đưa công nghệ thông tin ứng dụng giao dịch điện tử khi giao dịch hàng hóa...

Ông Trần Văn Dai, thành viên HĐQT phụ trách mảng chăn nuôi Công ty CP Hoàng Anh Gia Lai (HAGL), cho biết dù chưa rõ cách thức hoạt động của sàn giao dịch thịt heo của TP HCM nhưng tinh thần là DN rất ủng hộ. Bởi lẽ, đây là phương thức buôn bán hiện đại, có tiêu chuẩn rõ ràng, thuận tiện cho việc "khớp lệnh". Còn như hiện tại, HAGL đang bán heo và nhận tiền thanh toán ngay tại trại. Giá heo tại Gia Lai thường thấp hơn TP HCM do chưa có tiền vận chuyển.

Thủ tướng ra công điện hỏa tốc sau kiến nghị của ngành chăn nuôi gia cầm

Ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, cho rằng chuỗi cung ứng thịt heo của Việt Nam bị đánh giá là còn có nhiều khâu trung gian khiến giá thành bị đội lên. Vì vậy, người chăn nuôi bán giá thấp nhưng người tiêu dùng phải mua giá cao.

"Thời gian qua, nhiều đơn vị đã áp dụng các mô hình mới nhằm rút ngắn chuỗi cung ứng từ trang trại đến người tiêu dùng nhưng hầu như chưa có mô hình nào thành công. Có một nghịch lý là những đơn vị bán trực tiếp giá lại cao hơn trung gian. Đây là thách thức cho những phương thức kinh doanh mới trong điều kiện sản xuất - kinh doanh thịt heo có nhiều tính đặc thù như Việt Nam" - ông Công nhận xét.

Theo ông Công, nghiên cứu các nước chăn nuôi phát triển như Mỹ, Canada cho thấy các trang trại chăn nuôi chủ yếu quy mô lớn. Khi chăn nuôi, họ đăng ký với nhà máy giết mổ và sau khi heo giết mổ, tùy thuộc vào chất lượng thịt mới biết giá bán. 

Ông Công cho rằng để thịt heo giao dịch qua sàn, cần có tiêu chuẩn chất lượng rõ ràng và được áp dụng đại trà trong khi ở Việt Nam, muốn làm được điều này cần thời gian khá dài. Tuy nhiên, ông kỳ vọng sàn giao dịch thịt heo Việt Nam sẽ có những đột phá để giúp ngành chăn nuôi heo phát triển tốt hơn.

Trong khi đó, bà Võ Thị Huyền Trang, Phó Giám đốc Công ty TNHH Quản lý và Kinh doanh chợ đầu mối nông sản thực phẩm Hóc Môn, cho biết do đề án quá mới mẻ nên chưa triển khai đến thương nhân. Tuy nhiên, đây là sàn giao dịch sỉ, để người tiêu dùng được mua với giá hợp lý hơn thì cần thêm giải pháp khác cho khâu phân phối lẻ.